Trong tập trước của "Những con người xây dựng nên nước Mỹ"...
Tái thiết sau cuộc Nội Chiến đẫm máu,
nước Mỹ đã phát triển trở thành một trong những cường quốc trên thế giới
được lãnh đạo bởi một nhóm người kiệt xuất đang tạo dựng một tương lai tốt hơn.
Vanderbilt không từ thủ đoạn nào
để kết nối đất nước bằng đường sắt của mình.
Họ muốn Chiến tranh, ta sẽ cho họ toại nguyện.
Rockefeller khai thác lòng nhẫn tâm đặc trưng của mình
để thắp sáng cho các gia đình khắp đất nước.
Nhưng còn nhà máy lọc dầu ở Pittsburgh thì sao?
Đóng cửa.
Các thành phố được mở rộng và vươn tới bầu trời
nhờ xây dựng dựa trên thép của Andrew Carnegie.
Chuyện này là không thể thực hiện được.
Không có gì là không thể cả.
Và dưới sự chi phối của J.P. Morgan,
điện bắt đầu cung cấp năng lượng cho đất nước.
Chào mừng đến kỷ nguyên ánh sáng điện.
Chúng ta đang ở những ngày đầu của ngành công nghiệp mới.
Chỉ trong vòng 35 năm ngắn ngủi,
nước Mỹ lột xác nhanh chóng đến không ngờ.
Nhưng những tiến bộ vượt bậc đó cũng có cái giá của chúng.
Những ai muốn đình công, thì giơ tay lên!
Sự bất bình ngày càng gia tăng...
Khai hoả!
- Và rất nhiều người... - Ông Frick...
muốn chiếm lại quyền điều hành đất nước
nhưng những người khổng lồ quyền lực nhất nước Mỹ tin rằng
họ không phải dè chừng bất cứ ai.
Tôi nghe đủ rồi.
Chúng ta sẽ làm thế này.
Ngân hàng Morgan...
Và với cuộc bầu cử Tổng thống cận kề,
nước đi kế tiếp của họ... sẽ làm chấn động thế giới.
Thành phố New York Năm 1896
Sau khi được thừa hưởng và mở rộng đế chế ngân hàng của bố để lại,
J.P. Morgan giờ đây là một trong những người quyền lực nhất đất nước.
Và chỉ có hai con người khác mới có tầm ảnh hưởng tới quốc gia như ông.
Andrew Carnegie and John D. Rockefeller đã là đối thủ của nhau hàng thập kỉ
và cuộc đối đầu đó đã đưa hai người tới đỉnh cao.
Tại đỉnh cao của quyền lực, J.P. Morgan,
John Rockefeller và Andrew Carnegie
sở hữu số tài sản tương đương hiện tại
là 1 nghìn tỷ đô-la cả ba cộng lại.
Một số tiền lớn hơn cả
tài sản của 40 người giàu nhất còn sống ngày nay.
Sự giàu có, sau cùng thì cũng giống hoàng gia.
Khác mỗi cách gọi thôi.
Họ thật sự điều hành cả đất nước.
Khi bạn nói về ai đó như Rockefeller chẳng hạn,
người mà đúng nghĩa 1% của nền kinh tế,
chỉ nghĩ tới thôi là đã thấy tuyệt vời rồi.
Hầu như là không hiểu tại sao lại vậy.
Trong khi Carnegie,
Rockefeller và Morgan ngày càng giàu lên,
những người khác thì phải oằn mình ra sống qua ngày.
Khoảng cách giữa người giàu và người nghèo
càng ngày càng lớn.
Trên 90% dân số nước Mỹ sống với số tiền ít hơn 100 đô-la một tháng,
còn công nhân bình quân kiếm chưa tới 1 đô-la/ngày...
thấp hơn rất nhiều so với mức sống tối thiểu.
Điều kiện làm việc trong các nhà máy cực kì tồi tệ.
Chỉ trong một năm, cứ 11 công nhân nhà máy thép
thì có một người bỏ mạng khi làm việc.
Trong khi đất nước đang hướng tới cuộc bầu cử Tổng thống năm 1896,
người nghèo nước Mỹ thì chán chường và tuyệt vọng.
Có một người nhìn thấy được cơ hội khai thác cơn giận của công chúng
và nhờ đó tiến cử bản thân mình
vào Nhà Trắng... Đó là William Jennings Bryan.
Bryan chạy đua vào danh sách ứng cử với lời hứa đem lại bình đẳng cho mọi người,
thề rẳng mình sẽ là tiếng nói của người nghèo
và khơi dậy trận chiến với nhóm người quyền lực của đất nước.
Liên minh tư bản đó đã xâm phạm đến quyền của nhân dân.
Làm gì có chuyện một người trung thực kiếm một triệu đô-la chứ.
Ông ấy biến bản thân thành người phát ngôn của dân chúng.
Ông ấy là "Thường dân vĩ đại."
Ông ấy biết cách tận dụng những thứ
thiết yếu đối với hầu hết người Mỹ
nhưng lại không ở tình trạng tốt nhất.
Đảng Cộng hoà cố gắng lật đổ và làm mất uy tín
những người chính trực thực thi luật pháp
và cho phép nhiều kẻ làm những việc làm sai trái
miễn là kẻ đó có đủ tiền.
Nền độc quyền, các nhóm độc quyền trở thành mục tiêu
của Đảng Dân chủ, do đó mà chống độc quyền trở thành
một tiếng nói chung của tất cả những ai mà...
bị những tập đoàn lớn xâm phạm lợi ích.
Tôi sẽ đập nát những kẻ độc quyền đó.
Nghe thấy không, Carnegie?
Nghe thấy chưa hả, Rockefeller?
Sự xuất hiện của Bryan là mối đe doạ lớn nhất mà những người khổng lồ từng đối mặt.
Ông hứa sẽ giải thể công ty của những người khổng lồ
và sẽ không nghỉ cho đến khi họ ở sau chấn song sắt.
Đây là William Jennings Bryan tại cuộc họp của Đảng Dân chủ mới đây.
Hắn ta là một người ủng hộ luật cấm rượu, và là tín đồ sùng đạo của Giáo hội Scotland.
Theo hắn thì thuyết tiến hoá của Darwin chỉ là bịp bợm.
Hắn là kẻ thủ của kim bản vị và là kẻ thù của các doanh nghiệp lớn.
Việc hắn là đại diện cho Đảng Dân chủ là điều chắc chắn.
Hai anh thấy sao?
Bên Đảng Cộng hoà cũng có ứng viên tốt mà.
Không ổn. Chúng ta phải mua Tổng thống riêng cho mình.
Họ lợi dụng quyền lực của họ.
Khi mà bạn có, bạn biết đấy, bạn sẽ có tiếng nói
khi bạn có một lượng tiền vô hạn,
người khác có thể làm gần như tất cả nếu bạn trả tiền cho họ.
Tuyệt vọng tìm cách bảo vệ đế chế
mà họ mất cả đời xây dựng,
những người khổng lồ hỗ trợ toàn bộ
cho sự ứng cử của thống đốc bang Ohio,
William McKinley.
Người chỉ đạo chiến dịch của William McKinley
bản thân đã là nhà tư bản công nghiệp, và ông ấy đi
vòng quanh Phố Wall, lịch sự yêu cầu tiền,
"đòi nợ họ."
Nói rằng, "nếu McKinley không thắng cử,
thì tên điên Bryan sẽ là Tổng thống và nếu Bryan là Tổng thống,
chẳng lẽ mấy người không không thấy chuyện đó sẽ ảnh hưởng thế nào
đến mức tín nhiệm của nước Mỹ trên thế giới sao?"
Những người khổng lồ sở hữu quyền lực lớn hơn mọi nhóm người trong lịch sử nước Mỹ.
Và họ sắp sửa sử dụng quyền lực đó.
Rất cảm ơn ngài.
Đây là bài phát biểu của McKinley tại Hội nghị Đảng Cộng hoà.
Đảm bảo cậu ta kịp đọc lại đấy.
Tôi hiểu rồi.
Rockefeller, Morgan và Carnegie
mỗi người đưa hơn 20000 đô-la cho McKinley.
Một số tiền tương đương 20 triệu đô-la ngày nay.
Chiến dịch vận động đó là chiến dịch tốn kém nhất trong lịch sử nước Mỹ
và số tiền McKinley chi gấp 5 lần số tiền của Bryan.
Nhưng họ không chỉ tài trợ riêng ứng cử viên của họ.
Họ có sức ảnh hưởng vô cùng to lớn
và họ không ngần ngại sử dụng sức ảnh hưởng đó.
Họ gợi ý tít cho các báo và điều hành các chiến dịch PR
nhằm giúp cho McKinley thắng cử.
Việc mua quảng cáo và đăng điều bạn muốn trên báo
ngày đó dễ hơn nhiều, so với bây giờ.
Truyền thông tin tức chỉ là một thị trường nhỏ và dễ dàng
đưa tin tức tới người viết bạn ưa thích hơn ngày nay.
Bryan đánh trả lại.
Ông thực hiện chuyến đi vận động tranh cử đầu tiên trong lịch sử.
Đến mọi miền đất nước và đối thoại trực tiếp với người dân.
Chuyến đi này đã trở thành kiểu mẫu của các chiến dịch tranh cử cho đến ngày nay.
Bryan diễn thuyết hơn 500 lần ở các đám đông quần chúng xuyên suốt đất nước.
Tôi sẽ xỏ vòng mũi mấy con heo đó.
Ông công khai tấn công những người giàu có và quyền lực nhất nước,
và hứa sẽ đưa đất nước đến kỉ nguyên mới.
Chiến dịch của Bryan ngày càng được ủng hộ,
khiến các nhà tư sản công nghiệp hàng đầu quốc gia càng thêm lo sợ.
Rất nhiều ông chủ lớn, các nhà tư sản công nghiệp
nhận định, "nếu Bryan mà thắng cử,
kinh doanh sẽ trở nên tồi tệ đến mức thà đóng cửa còn hơn.
Nên, nếu Bryan mà thắng cử hôm thứ 3 tới,
thì hôm sau không cần phải vác xác đến làm việc
vì sẽ không còn việc làm nữa."
Vì thế, nếu bạn là công nhân và điều này sẽ gây
khó khăn cho bạn, bạn sẽ phải suy nghĩ một cách
cẩn trọng... ngay cả khi bạn đã có ý định sẽ bầu
cho Bryan, có thể nói là...
như là trái tim bạn hướng về Bryan,
nhưng túi tiền của bạn sẽ hướng về bên nào?
Washington, D.C. Ngày 3 tháng 11, năm 1896
Và ngày bầu cử đến, cuộc chiến bắt đầu.
Phố Wall đối đầu Phố Chính,
người giàu đối đầu người nghèo.
Một trong những vấn đề của xã hội đang phát triển là...
là sự phân hoá giàu nghèo và rõ ràng là chúng ta
vẫn tranh cãi về điều đó và nó xuất hiện trong mọi nền chính trị.
Liệu việc chỉ có vài người sở hữu tài sản lớn có tốt không,
hay phân chia đều cho mọi người sẽ tốt hơn,
dù nhìn từ góc độ đạo đức hay kinh tế đều vậy.
90% cử tri đến nơi bầu cử,
xấp xỉ gấp đôi số người dự các buổi họp.
Vào những năm 1890 thì bầu cử là việc công khai,
một bên là thùng phiếu Đảng Cộng hoà
và bên kia là thùng phiếu của Đảng Dân chủ.
Và do thế nên đốc công hoặc người của đốc công
có thể thấy bạn bầu cho ai.
Vì vậy Đảng Cộng hoà có gây sức ép nhất định lên công nhân thành phố.
Công nhân có thể đã có quyết định cho riêng mình
nhưng sức ép sẽ đảm bảo chiến thắng hơn.
Khi thùng phiếu được niêm phong,
tương lai của đất nước lơ lửng ở vị trí cân bằng.
Trong 20 giờ dài đằng đẵng,
Carnegie, Morgan và Rockefeller đứng ngồi không yên.
Lo lắng không biết đất nước hiện đại họ bỏ công giúp xây dựng nên
sẽ còn như trước hay không
khi tất cả phiếu được kiểm xong.
Nước Mỹ đang đứng trước bước ngoặt.
Một nhóm người đã tạo dưng nên một đất nước hiện đại,
xây dựng các đế chế không tưởng trong lĩnh vực dầu,
thép và điện.
Nhưng giờ đây, các đế chế đó đang bị đe doạ.
Người dân khắp đất nước yêu cầu một sự thay đổi.
Họ giận dữ với thứ họ coi như là nhũng nhiễu trong kinh doanh
và điều kiện làm việc khắc khổ của công nhân.
Cuộc bầu cử Tổng thống nước Mỹ năm 1896
chính là đấu trường quyết định tương lai của đất nước
và những người khổng lồ đã làm mọi thứ họ có thể
để đảm bảo cuộc bầu cử sẽ diễn ra đúng ý họ.
Ngày 3 tháng 11, năm 1896
Trong lúc nước Mỹ tổ chức bầu cử,
Andrew Carnegie,
J.P. Morgan,
và John Rockefeller buộc phải chờ đợi.
Rút cục thì, quyết định nằm trong tay
của người dân nước Mỹ.
Đất nước chia thành 2 phe.
Đảng viên Đảng Dân chủ William Jennings Bryan đại diện cho phía nam và trung tây.
Trong khi đó Thống đốc bang Ohio, William McKinley,
thì có giới nhà giàu phía đông bắc.
Trong khi phiếu đang được kiểm, toàn quốc nín thở chờ đợi kết quả.
Và cuối cùng, ai là Tổng thống đã được quyết định.
Rockefeller, Carnegie và Morgan
đã né được một viên đạn.
Đất nước sẽ tiếp tục chịu sự điều hành của họ.
Với việc McKinley lên làm Tổng thống, họ tự do tiếp tục
kinh doanh theo cách quen thuộc của họ.
Sau khi McKinley thắng cử
rất nhiều vấn đề mà làm phiền não
các doanh nhân lớn tự dưng biết mất.
McKinley là một người mà triết lý của ông,
cách ông tiếp cận chính trị rất là
ủng hộ những doanh nhân đó.
McKinley tiếc tục giữ các quy định cũ
và lợi nhuận một lần nữa cao chót vót.
Kinh doanh tiếp tục bình thường và Carnegie,
Rockefeller và Morgan ngày càng sở hữu nhiều quyền lực
hơn bao giờ hết.
Họ đã đánh bại kẻ thù chung của mình
và mục tiêu cuối cùng cũng đã đạt được,
dẫn đến liên minh gò ép ấy cũng sụp đổ theo.
Rockefeller là người đầu tiên bứt ra.
Vì Rockefeller, và vì Carnegie quá giàu có đi,
tài sản của họ quá lớn... họ có
nhiều tiền đến nỗi nếu họ tái đầu tư
chính công ty của họ thì vẫn dư... vì vậy mà họ tìm kiếm
các thứ khác để đầu tư.
John Rockefeller đã tìm ra
một trầm tích quặng sắt lớn ở vùng phía bắc Minnesota.
Một nguyên liệu chính để sản xuất thép.
Rockefeller không biết nhiều về kinh doanh thép.
Ông chỉ biết rằng Andrew Carnegie
là nhà sản xuất thép lớn nhất thế giới
và đây là cơ hội để ông hạ bệ đối thủ lâu năm trên chính lĩnh vực của đối thủ.
Nếu bạn là một công ty tầm cỡ đang cạnh tranh
với một công ty tầm cỡ không kém, thì bạn sẽ nghĩ ra
nhiều phương án để lấn án đối thủ.
Bạn nghĩ nếu họ chọn phương án này,
thì mình sẽ làm thế này.
Không có gì là phức tạp ở đây cả.
Tên Rockefeller đúng là ngốc mà.
Sao lại thế?
Chúng ta có nên lo lắng không?
Không.
Mua quặng sắt ở đâu mà chẳng được
và quặng sắt ở núi Mesabi chỉ như bụi thôi.
Nó sẽ làm tắc lò cao.
Không một nhà sản xuất nào lại đi mua quặng đó cả.
Nhưng Carnegie đã sai.
Các nhà sản xuất thép nhanh chóng tìm ra cách sử dụng đống quặng đó
và Rockefeller lập tức cung cấp quặng cho đối thủ của Carnegie
với giá cực kì thấp.
Rất nhiều người có thể không làm cho Carnegie
nhưng biết cách tạo thép, thì sẽ nhận thấy ngay,
rằng nếu có tí tiền làm vốn
có lẽ mình có thể mở công ty thép riêng và giá thì
thấp hơn giá của Carnegie một chút thôi.
Và đoán xem.
Khách hàng sẽ nườm nượp đến mua thép của tôi.
Cạnh tranh ngày càng nóng hơn
và khách hàng của Carnegie bắt đầu bỏ đi.
Ảnh hưởng là cực kì nghiêm trọng.
Chỉ trong vài tháng lợi nhuận của Carnegie bắt đầu sụt giảm.
Chỉ như vậy vẫn có yếu điểm, Rockefeller nghĩ ra một mưu đồ táo bạo khác.
Ông sẽ xây dựng một nhà máy thép.
Một cái để cạnh trạnh với tất cả những gì Andrew Carnegie gầy dựng nên.
Nhưng Carnegie biết là không thể để chuyện đó xảy ra.
Carnegie không chấp nhận
chuyện có người sẽ lên nắm vị trí độc tôn của mình.
Ông ấy sẽ xây dựng thêm nhà máy,
ông ấy sẽ huỷ hoại...
nếu Rockefeller gia nhập ngành thép thì ông sẽ tiêu diệt Rockefeller.
Carnegie liền đòi gặp mặt.
Ông hi vọng sẽ đe doạ được Rockefeller tránh xa khỏi kinh doanh thép.
Nhưng Rockefeller không trở thành người nhàu nhất lịch sử nước Mỹ
bằng cách khúm núm trong sợ hãi.
Anh Rockefeller.
Anh Carnegie.
Bạn không muốn phải thương thảo với tôi đâu.
Tôi là một người giỏi thương lượng.
Tôi biết là tôi hay đe doạ người khác.
Tôi biết chứ.
Tôi biết và tôi hiểu tại sao phải vậy,
và không phải là tôi muốn đe doạ ai hay gì cả,
trừ khi họ cố gắng làm tổn thương tôi.
Thì tôi sẽ làm họ tổn thương lại.
Họ đã đối đầu nhau hàng thập kỉ
nhưng giờ đây... lần đầu tiên... Carnegie
và Rockefeller hướng sừng thẳng vào nhau.
Nhiều cuộc thương lượng kéo dài nhiều tháng
và không ai chịu thua ai cả.
Thương lượng là cả một nghệ thuật.
Thật đấy và một người thương lượng giỏi,
cứ như là một bác sĩ phẫu thuật tài ba, và họ rất, rất hiếm.
Bạn không thường thấy một người như vậy đâu.
Rockefeller đã có cả gia tài từ dầu rồi.
Nên khoản đầu tư vào thép của ông
chỉ là một khoản nhỏ trên giấy tờ.
Nhiều lúc bạn phải chấp nhận từ bỏ.
Bạn phải biết khi nào thì nên từ bỏ.
Và những ai không chịu chấp nhận từ bỏ thương lượng nào đấy,
theo kinh nghiệm của tôi, thì họ sẽ đưa ra các quyết định sai lầm.
Carnegie biết mình không có nhiều lựa chọn.
Để giữ vững vị trí độc tôn của mình, ông phải làm tất cả những gì có thể
để không cho Rockefeller lấn vào ngành thép.
Tôi sẽ mua toàn bộ sản lượng đầu ra từ mỏ của anh.
Đổi lại,
anh phải từ bỏ quyết định xây dựng một xưởng thép.
Đồng ý.
Cả hai đều biết là đến một lúc nào đó
hai người sẽ phải chấp nhận thoả thuận mà không ai có mọi thứ mình muốn.
Nhưng cũng không ai bị huỷ hoại phải rời ngành.
Rockefeller và Carnegie, cuối cùng thì,
họ cũng đủ thông minh để nhận ra rằng cả hai đều
quá vĩ đại để tham chiến.
Sự thoả thuận này là một trong những thoả thuận Rockefeller hài lòng nhất.
Ông đã ép được đối thủ lớn nhất phải dâng mình một khoản tiền khổng lồ
để đổi lấy một mỏ quặng sắt ông không bao giờ quan tâm tới sở hữu.
Rockefeller có thể đã có lợi thế hơn Carnegie
nhưng thoả thuận giữa họ đã làm một đối thủ khác chú ý đến
người mà còn hình dung ra một tình thế vĩ đại hơn nữa.
Trong 3 thập kỉ qua, nước Mỹ được mở rộng phát triển
hơn bất kì quốc gia khác trên thế giới.
Bao phủ khắp lục địa,
sự phồn vinh của nước Mỹ được tạo ra từ dầu,
thép, và điện.
John D. Rockefeller, Andrew Carnegie và J.P. Morgan
đã tích cóp được của cải không tưởng.
và trở thành mục tiêu của công chúng.
Nhưng sau khi hợp tác để đưa người của mình vào Nhà Trắng,
giờ họ tự do làm những gì mình muốn.
Tất cả những người lãnh đạo giỏi trong kinh doanh mà tôi từng gặp,
ngoài việc họ thông minh, quả quyết,
họ còn thế này, "Sao không phải là mình?
Mặc xác họ chứ. Mình xứng đáng được thế. Làm thôi."
Và nếu như bạn không có tố chất đó thì không thể đạt được gì to lớn.
J.P. Morgan có được quyền lực
bằng việc hợp nhất các ngành thất bại
và loại bỏ các cạnh tranh,
và sau khi Carnegie thoả thuận với Rockefeller,
ông nhìn thấy tiềm năng để áp dụng mô hình của ông
vào kinh doanh thép.
Morgan có nhiều quyền lực hơn của cải,
và ông biết rằng ông có thể có tầm ảnh hưởng lớn
đến nền kinh tế hơn Rockefeller,
hơn cả Carnegie, hơn tất cả mọi người khác.
Và ông sử dụng sức ảnh hưởng ấy để theo đuổi giấc mơ kinh tế Mỹ của ông.
Nhiều năm thương trường của Morgan giúp ông
kiểm soát lợi tức ở nhiều công ty
từ sản xuất, mỏ,
đến đường sắt.
Nhưng một ngành công nghiệp kết nối tất cả... Là thép.
J.P. Morgan tin rằng cá nhân nào đó
phải đem đến trật tự và sắp xếp
tư bản nước Mỹ.
Morgan muốn kết thúc cuộc chiến khốc liệt trong ngành thép
và cách duy nhất để làm chuyện đó là
hợp các thành phần cạnh tranh thành một công ty mới.
Nếu Morgan hợp nhất thành công ngành thép,
thì có khả năng đó sẽ là đế chế tập đoàn lớn nhất thế giới.
Nhưng để làm được điều đó,
J.P. Morgan sẽ phải khai triển thành công kế hoạch lớn nhất
và táo bạo nhất của ông...
đó là chiếm lấy toàn bộ đế chế của Andrew Carnegie.
Khả năng chọn thời điểm của Morgan là hoàn hảo.
Carnegie, sau nhiều năm trên thương trường,
đang tự vấn về tương lai của mình.
Carnegie biết rằng chỉ cần muốn như vậy,
ông vẫn có thể tiếp tục làm ông hoàng ngành thép.
Chỉ là ông không nhận ra là mình muốn tiếp tục chiến đấu
cho đến cuối đời.
Thành phố New York.
Morgan biết mình không thể tấn công Carnegie trực tiếp được.
Ông cần một cách khác để thâm nhập.
Nên ông sắp xếp một cuộc gặp với cánh tay phải của Carnegie
Charles Schwab.
Cậu làm việc cho Carnegie bao lâu rồi?
Hơn 15 năm rồi.
Tôi chắc nếu cậu bỏ đi thì anh ta sẽ bực lắm.
Ai rồi cũng thay thế được thôi.
Nhưng mỗi năm trong suốt 5 năm qua cậu tăng gấp đôi lợi nhuận cho Thép Carnegie.
Do thời thế đang tốt thôi.
Carnegie là ông chủ khá dễ tính.
Vậy nếu cậu tự là ông chủ của mình thì sao?
Của gì cơ?
Tôi dự định mua lại công ty Thép Carnegie.
Và cậu sẽ là chủ tịch
của công ty lớn nhất thế giới.
Với tất cả lòng kính trọng, ngài Morgan,
nhưng ngài Carnegie sẽ diệt ý tưởng đó ngay.
Ngài Carnegie sẽ không bao giờ bán công ty cả.
Ai cũng có cái giá của họ.
Nhiệm vụ của cậu là tìm ra cái giá đó.
Charles, cậu có biết
trò chơi gôn này bắt nguồn từ Scotland không?
Tôi không biết.
Vậy, họ có xem ngài như là vị vua khi anh trở về nhà ở Scotland không?
Tôi đoán là có đấy.
Và ngài đã đến nước Mỹ này và trở thành vị vua...
của công nghiệp.
Ngài tự tạo ra định mệnh riêng cho bản thân.
Định mệnh không phải là vấn đề cơ hội.
Đó là vấn đề lựa chọn hợp lí hay không.
Chính xác.
Lời của Shakespeare phải không?
Không.
Là của William Jennings Bryan.
Và ba vị vua của công nghiệp chúng tôi
đã cướp đi định mệnh của hắn.
Phải nhưng là vì lợi ích cao hơn.
Tạo ra nhiều của cải hơn.
Nếu như của cải đó được dùng vì lợi ích của nhân loại.
Ngài biết đấy, nếu ngài bán Thép Carnegie đi,
thì ngài có thể dành phần đời còn lại giúp ích nhân loại.
Alas, làm gì có ai trên thế giới này
đủ tiền mua lại Thép Carnegie cơ chứ.
Ngoại trừ J.P. Morgan.
Giả sử là Morgan muốn mua đi,
thì giá ngài đưa ra là bao nhiêu?
Carnegie không định mặc cả giá với Morgan.
Carnegie chỉ viết vào một tờ giấy số tiền 4 trăm 80 triệu đô-la.
Tương đương 400 tỷ đô-la ngày nay.
Nhiều hơn cả tài sản Gates và Buffet cộng lại.
Carnegie thách thức J.P. Morgan
mua lại công ty với cái giá cao không tưởng.
Một số tiền còn lớn hơn cả toàn bộ ngân sách
của Chính quyền Liên bang Mỹ.
Tôi có giá rồi đây.
Nước Mỹ đang trên đà phát triển.
Sau nhiều thập kỉ phát triển vượt bậc chưa từng có,
đất nước đã vươn lên thành một trong những thế lực công nghiệp hàng đầu thế giới.
J.P. Morgan đã nhiều năm hợp nhất kinh doanh
và giờ đây ông đang để mắt tới đế chế thép của Andrew Carnegie.
Hi vọng chiếm lấy được nó và tạo ra thế độc quyền hoàn toàn ngành thép.
Nhưng Carnegie dành cả đời mới xây dựng được công ty của mình,
từ hai bàn tay trắng nổi lên thành
một trong những người quyền lực nhất nước Mỹ.
Để thuyết phục được ông bán công ty
thì sẽ cần một số tiền khổng lồ.
Tôi có giá rồi đây.
Nói Carnegie đến gặp tôi.
Tôi đồng ý với giá này.
Tôi tin rằng lúc này là sớm nhất
trong ngày mà tôi từng uống sâm-panh.
Chúc mừng, Carnegie.
Anh giờ đã trở thành người giàu nhất thế giới.
Liệu anh vẫn đồng ý chứ, Morgan,
nếu tôi nâng giá thêm 100 triệu đô-la nữa?
Tạm biệt, Carnegie.
Trong 30 năm,
Andrew Carnegie đã đối đầu với John D. Rockefeller
để giành danh hiệu người giàu nhất nước Mỹ.
Và giờ ông cuối cùng cũng vượt qua Rockefeller.
Thoả thuận này đem về cho Carnegie một số tiền tương đương
hơn 310 tỷ đô-la ngày nay.
Là tài sản cá nhân lớn nhất mà thế giới hiện đại
từng biết tới.
Ban đầu thì ông có cảm giác thất vọng rất lớn.
Ông không tin được là bây giờ ông không còn can hệ gì
tới Pittsburgh hay các xưởng của ông.
Bây giờ không còn Thép Carnegie nữa
và tôi nghĩ sẽ khó khăn để ông quen với điều đó.
Nếu ai đó chấp nhận thỏa thuận nhanh chóng,
thì bạn sẽ nghĩ là không đòi hỏi gì thêm được nữa.
Nhưng tôi không bao giờ thích phải ngẫm lại.
Tôi là người nghĩ tiến tới,
và suy nghĩ tích cực, và các khoản giao dịch
mà tôi thực hiện, hoặc không, tôi rất ít khi
hối tiếc việc nào đó.
Tôi thích tiếp tục tiến tới.
J.P. Morgan đặt tên cho công ty mới của mình là Thép Mỹ.
Nó ngay lập tức trở thành tập đoàn lớn nhất thế giới.
Công ty đầu tiên trong lịch sử trị giá hơn 1 tỷ đô-la
và nó sẽ độc tôn ngành thép trong 100 năm tới,
gần như là không có đối thủ.
Nhưng việc thành lập được Thép Mỹ
chỉ có thể xảy ra ở thời kì độc quyền không được kiểm soát này.
Thời kì mà Morgan góp công tạo thành khi ông cùng các đối thủ
đưa Tổng thống của mình vào Nhà Trắng.
Họ có thể đã xử lý vụ Tổng thống,
nhưng họ không thể tránh né chính trị mãi.
Quyền lực của họ đối với các ngành công nghiệp lớn nhất quốc gia
sớm bị để ý bởi một chính trị gia đang nổi,
Theodore Roosevelt.
Roosevelt là hình mẫu phải thống trị,
phải... nói một cách nào đó, là chiếm lĩnh riêng mình.
Roosevelt xuất thân từ một gia đình giàu có ở New York
và có cơ hội trở thành một doanh nhân như
Carnegie hay Rockefeller, nhưng ông đã chọn con đường khác.
Từ bỏ sự nghiệp kinh doanh để theo đuổi chính trị.
Nhưng cậu Roosevelt trẻ tuổi lại có vấn đề về hình tượng.
Quần áo mắc tiền và cách ứng xử của giới nhà giàu
khiến ông bị chế nhạo.
Ông phải chịu nhiều khổ cực để tái tạo lại hình tượng
làm người mẫu cho một xưởng ảnh ở thành phố New York
mặc như một thợ săn Vùng đất cằn cỗi
với một con dao trạm trổ tinh xảo bằng bạc từ Tiffany.
Những tấm hình đó giúp Roosevelt biến bản thân
từ một nhà quý tộc ở New York
thành một người của công chúng.
Và, khi ông gia nhập quân đội,
những tấm hình ông chụp trở thàh hiện thực.
Theodore Roosevelt trở thành một người hùng
trong chiến tranh Tây Ban Nha - Mỹ.
Và chính trị gia trụ cột Đảng Cộng hòa ở bang New York
nói với Theodore Roosevelt rằng, "anh là cậu bé vàng của tôi."
Trao cho ông quyền ứng cử đại diện Đảng Cộng hòa
và nhờ các cử chỉ anh hùng cao đẹp mà trở thành Thống đốc bang New York.
Roosevelt nhanh chóng thể hiện tính độc lập của mình.
Roosevelt không thể nào bị thao túng được.
Với cương vị Thống đốc bang New York,
Roosevelt thông qua nhiều điều luật thắt chặt kiểm soát các doanh nghiệp cỡ lớn.
Các mục tiêu lớn nhất của ông là các ngành độc quyền thế lực nhất quốc gia
và những ông chủ của các ngành đó.
Nhưng Rockefeller và Morgan đều biết không thể mua chuộc Roosevelt
nên họ tìm cách khiến thế lực của ông yếu nhất có thể.
Một cách để kìm giữ Roosevelt
không cho ông trở thành một hình tượng trọng điểm ở hàng ngũ quốc gia
là khiến ông trở thành Phó Tổng thống.
Bởi vì Phó Tổng thống không có gì nhiều để làm.
Một năm bầu cử mới đang đến
đây là trận tái đấu của năm 1896.
Trận giữa McKinley và William Jennings Bryan.
Thông qua hàng loạt các thỏa thuận ngầm,
vài người quyền lực và giàu nhất quốc gia
thuyết phục McKinley đưa tên của Roosevelt vào danh sách ứng cử.
Chức Phó Tổng thống vào những ngày đó,
chỉ như là nơi để người ta biến mất.
Họ trở thành Phó Tổng thống,
và không bao giờ nghe nhắc tới họ nữa.
Nó gần giống như là Chương trình bảo vệ nhân chứng ngày nay vậy.
McKinley tái đắc cử với số phiếu áp đảo
và Roosevelt thì trở thành Phó Tổng thống.
Do người của họ vẫn còn ở Nhà Trắng,
và kẻ thù thì lại ở vị trí không có quyền lực,
Rockefeller và Morgan cho rằng
họ đã bảo vệ thành công đế chế của họ.
Nhưng thủ đoạn tinh vi của họ
có thể gậy ông đập lưng ông.
Tổng thống William McKinley tái đắc cử nhiệm kì thứ 2
và một Theodore Roosevelt khao khát lật tẩy sự thật
thì bị đẩy vào vị trí Phó Tổng thống.
Một màn kịch tinh vi hòng che lấp ảnh hưởng của ông.
Nhờ có McKinley ở cương vị Tổng thống 4 năm tới,
John Rockefeller và J.P. Morgan
tự do mở rộng đế chế của mình
tới mức không tưởng.
Vào tháng 9 năm 1901, Tổng thống McKinley du hành tới Buffalo
để diễn thuyết về dự báo sự phồn vinh của nước Mỹ.
Nhưng sự phồn vinh đó không đến được với tất cả mọi người.
Rất nhiều người vẫn phải vật lộn sống qua ngày
và họ chán ngấy mối quan hệ mật thiết giữa McKinley và các ông lớn trong kinh doanh.
Leon Czolgosz từng là một công nhân nhà máy
anh vừa mất việc tại một công ty J.P. Morgan mua lại
trong lúc tạo nên Thép Mỹ.
Trong lúc Czolgosz tìm cách tồn tại,
anh lẩn trốn tạm trong các phong trào chủ trương vô chính phủ đang nổi lên.
Anh ngày càng tin rằng Chính phủ đang giúp
bọn nhà giàu bóc lột người nghèo
và anh quyết định chấm dứt chuyện đó.
8 ngày sau buổi nổ súng,
William McKinley qua đời do thương quá nặng
trở thành vị Tổng thống Mỹ đương nhiệm thứ 3 bị ám sát.
Đối với những người quyền lực nhất nước Mỹ,
đây là viễn cảnh tồi tệ nhất.
Chỉ một viên đạn của kẻ ám sát đã cướp đi Tổng thống của họ,
một người họ tốn hàng triệu đô-la giúp thắng cử
và cái chết đó giúp kẻ thù đáng sợ nhất của họ mạnh hơn.
Teddy Roosevelt sắp sửa trở thành
lãnh đạo của một thế giới tự do.
Ngài Roosevelt. Rất hân hạnh gặp ngài.
Kế hoạch vùi lấp Roosevelt,
thực tế là đẩy vào vị trí Phó Tổng thống hoàn toàn
gậy ông đập lưng ông vì ai mà đoán được
chuyện gì sẽ xảy ra?
Và chuyện gì xảy ra nhanh chóng
sau cuộc bầu cử năm 1900.
Theodore Roosevelt, xin hãy giơ tay phải lên.
Anh, Theodore Roosevelt có trang trọng thề
rằng anh sẽ trung thành điều hành
văn phòng Tổng thống của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ.
Và với tất cả khả năng của mình,
gìn giữ, bảo vệ và che chở
Hiến pháp của Hoa Kì không?
Tôi xin thề!
Được rồi. Bắt đầu thôi.
Bắt đầu ngay ạ. Vâng.
Roosevelt khẳng định những nhà tư bản lớn
chỉ nên coi mình đơn thuần là nhà tư bản.
Và khẳng định những công chức được bầu cử của đất nước
là những người do dân chúng chọn lựa.
Không ai bầu J.P. Morgan vào danh hiệu gì cả.
Cũng không ai bầu John D. Rockerfeller vào chức vụ gì.
Nhưng người dân đã gián tiếp bầu
Theodore Roosevelt vị trí Tổng thống và ông ấy sẽ
tận dụng hết vị trí đó.
Roosevelt nhanh chóng khai triển một chiến dịch chống các ngành độc quyền lớn nhất nước
và mục tiêu đầu tiên của ông là xí nghiệp tập đoàn đường sắt do J.P. Morgan sở hữu.
Morgan yêu cầu được gặp Tổng thống.
Nên ông lao như cơn bão từ New York đến Washington,
xông thẳng vào Nhà Trắng.
Và ông nói, "Tôi không hiểu nổi,
nếu có vấn đề thì cứ cử người xuống chỗ người của tôi
và họ sẽ giải quyết xong chuyện ngay."
Và Roosevelt đáp,
"Đây chính xác là vấn đề với Morgan.
Hắn hành xử cứ như tôi là một ông trùm của ngành cạnh tranh hay gì đó."
Và Morgan, người nghĩ mình có thể thao túng Roosevelt,
bất giác nhận ra Roosevelt không thể nào bị thao túng được.
Roosevelt không chịu nhún nhường trước Morgan.
Ông kiện công ty của Morgan lên Tòa án Liên bang.
Vụ chống độc quyền đầu tiên của Chính phủ
với một tập đoàn lớn.
Roosevelt tiến tới chiến thắng
và thế độc quyền đường sắt của Morgan sụp đổ.
Đây là một cú choáng váng đối với J.P. Morgan.
Một cú ông không quên được trong nhiều năm
và nó cũng là dấu hiện của những chuyện sắp đến với những người khổng lồ khác.
Roosevelt tái đắc cử nhiệm kì thứ 2,
và trong suốt thời gian ông cầm quyền,
ông đã kiện hàng tá các ngành độc quyền.
Đó là một thời kì của những thay đổi lớn với quốc gia.
J.P. Morgan, John Rockefeller và Andrew Carnegie
bỗng thấy mình chỉ như những thành viên chủ chốt chối bỏ thay đổi.
Những người khổng lồ có tuổi buộc phải ra tay bảo vệ đế chế đang lụi tàn của mình.
Nhưng trong khi các ngành độc quyền khác sụp đổ,
vẫn có một mục tiêu đứng vững.
Standard Oil của John D. Rockefeller
đã xoay xở chống đỡ được
khỏi sụp đổ qua nhiều lần Chính phủ kiểm soát.
Nhưng Rockefeller không thể lẩn trốn mãi được.
Standard Oil nổi tiếng
là công ty bị ghét nhất nước Mỹ.
Nó thực sự trở thàn biểu tượng cho các tội lỗi của các doanh nghiệp lớn.
Nó là ví dụ của các doanh nghiệp ngàng càng
lớn mạnh và không có gì, hay bất cứ ai
đủ năng lực kìm hãm lại.
Chính phủ lập hồ sơ kiện Standard Oil
và đây hứa hẹn là vụ kiện chống độc quyền lớn nhất lịch sử.
và Chính phủ đang mong rằng nhân chứng hàng đầu
sẽ là bản thân John D. Rockefeller.
Liên bang gửi trát hầu tòa nhưng Rockefeller đã kịp trốn chạy.
Từ California, đến Maine, đến Key West...
Con người quyền lực nhất nước Mỹ
giờ trở thành kẻ trốn chạy công lý.
Ông đi khắp đất nước để trốn tránh
phải hầu tòa.
Bạn biết đấy, ông liên tục chạy trốn khỏi luật pháp.
Rockefeller trốn trát hầu tòa nhiều tháng trời.
Nhưng cuộc sống can thiệp vào.
Con trai ông, John Con, và vợ cậu ấy chào đón
cháu nội họ Rockefeller đầu tiên.
Do vẫn chạy trốn trát hầu tòa,
Rockefeller không thể về xem mặt cháu
và sự vắng mặt đó là mất mát lớn.
Bố sẽ chỉ ở đây một ngày thôi.
Một khi bố đi là đi luôn và có thể không trở về nữa.
Rockefeller hiểu rất rõ
cái cảm giác bị bỏ rơi...
Đừng bao giờ tin ai cả, con trai.
Kể cả bố.
Và ông sẽ không để vụ này
phá tan gia đình ông.
Ông chấp nhận hầu tòa
đồng ý làm chứng ở tòa biện hộ cho Standard Oil
và biện hộ cho nguyên cả hình thức kinh doanh ông giúp tạo ra.
Nước Mỹ đã nổi bật lên trên sân khấu thế giới,
được tái thiết suốt 5 thập kỷ qua
bởi John Rockefeller, Andrew Carnegie, và J.P. Morgan.
Họ trị vì suốt nhiều năm.
Chỉ khác giờ Chính phủ đang xử lý các doanh nghiệp lớn
một cách mạnh tay.
Thành phố New York Năm 1911
Vụ kiện sẽ là thách thức lớn nhất trong đời Rockefeller.
Một cuộc chiến mà sẽ quyết định tương lai của đất nước.
Rockefeller buộc phải bảo vệ công ty
mình xây từ tay trắng
thành một trong những tập đoàn lớn mạnh nhất thế giới.
Mua ngay. Tất cả.
Mua cả công ty.
Là Rockefeller kìa.
Hoa Kì đấu với Công ty Standard Oil cùng các công ty khác.
Hoa Kì kiện chống lại Standard Oil.
Phiên tòa bắt đầu làm việc.
Xin hãy xưng danh.
John Rockefeller.
Ông Rockefeller, ông có thể cho tòa biết
làm thế nào chỉ trong một năm, cụ thể năm 1872,
ông giành được toàn bộ nhà máy lọc dầu ở Cleveland?
Tôi không nhớ.
Chuyện 36 năm trước rồi.
Ông đã đe dọa để loại bỏ cạnh tranh,
có phải không?
Ý tôi là, một cách tàn bạo đến nỗi được biết đến
là cuộc thảm sát ở Cleveland.
Tôi không nhớ có cuộc thảm sát nào cả.
Ông có biết gì về số tiền của Standard Oil
trả cho một nghị sĩ, số tiền 15000 đô-la
để chặn một dự luật ảnh hưởng xấu đến Standard Oil không?
Tôi không nhớ gì hết.
Tòa có ở đây kê khai hối lộ của Standard Oil
cho các chính trị gia từ năm 1903...
Tôi rời Standard Oil năm 1902 với tư cách là Trưởng ban hành chính quản trị.
Tôi không thể giải thích các sự kiện xảy ra
sau cái ngày đó được.
Nhưng ông vẫn là Chủ tịch của Standard Oil,
không phải sao?
Chỉ là Chủ tịch danh dự thôi.
Cũng giống cái danh Tổng thống Hoa Kì.
Tòa nhắc nhở ông, ông Rockefeller, về mức độ nghiêm trọng
của các lời buộc tội ông.
Trong lúc John Rockefeller đấu tranh bảo vệ tư bản độc quyền của mình
thì một thế hệ doanh nhân mới
đang phải đối mặt với hàng loạt thách thức mới
trong khi họ đấu tranh để được mở công ty.
Tôi đã nghiên cứu và chế tạo ra loại ô tô tốt nhất có thể sử dụng rộng rãi.
Ô tô động cơ Ford rất bền và nhẹ,
chỉ nặng khoảng 450 kg.
Nó có một động cơ 4 xi-lanh
và có thể đạt vận tốc tối đa 72 km/giờ.
Giá chỉ 900 đô la so với 1500 đô la
của các xe có giấy phép thông thường.
Nhờ đó mà đây là loại xe đầu tiên
mà người bình thường cũng có thể mua được.
Doanh nhân trẻ Henry Ford đã tạo ra một loại xe mới.
Nhưng để bán được chiếc xe ông cần có sự cho phép
của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô có đăng kiểm,
còn được biết đến là ALAM.
ALAM sở hữu bằng sáng chế ô tô
nên họ có toàn quyền kiểm soát ai được phép sản xuất và bán ô tô.
Theo một khía cạnh nào đó, họ là một tư bản độc quyền ô tô lớn
và tương lai của Ford giờ đây nằm trong tay họ.
Cám ơn cậu Ford.
Chúng tôi sẽ liên lạc sau.
Cám ơn các ông.
Ford tràn đầy hi vọng mình sẽ được ALAM thông qua
cho phép ông tự mở công ty riêng
và cho phép ông theo đuổi giấc mơ về tương lai ngành công nghiệp ô tô.
Khi Ford gia nhập ngành ô tô,
người ta không tự lái xe mà có tài xế riêng.
Và vì vậy ô tô được xem là hàng xa xỉ.
Điểm sáng suốt của Ford là ô tô có thể trở thành vật dụng dùng hằng ngày.
Nó có thể cực kì hữu dụng và thiết thực
để mà trong tầm với của những người bình thường.
Ford mất nhiều năm để phát triển ô tô dành cho mọi dân chúng này.
Ông làm mẫu đầu tiên vào năm 33 tuổi
và gọi nó là xe bốn bánh.
Nhưng chi phí sản xuất chiếc xe quá cao
và xe không bền dễ hư hỏng.
Nỗ lực thứ hai của Ford... Kiểu mẫu A...
có thiết kế phù hợp hơn với nhu cầu của nước Mỹ hiện đại.
Nhưng ông không thể bắt đầu bán nó nếu ALAM không cho phép.
ALAM rất thành công trong việc làm tiền
các công ty ô tô khác, nói rằng
"các anh phải có giấy cho phép của chúng tôi không thì lên tòa.
Và chúng tôi sở hữu bằng sáng chế đấy."
Sau nhiều tháng cân nhắc,
cuối cùng ALAM cũng có quyết định.
Đơn của Henry Ford bị từ chối.
Đó là đòn trí mạng.
Tổ chức hợp tác ô tô đã chặn ông trên bước đường của mình.
Nhưng Henry Ford quyết tâm cho thế giới thấy rằng để thành công ở nước Mỹ
thì tất cả những gì bạn cần là sự chính trực và khéo léo.
Thế hệ doanh nhân kế tiếp đang trên đà nổi lên.
Henry Ford đang phải đấu tranh với một tổ chức hợp tác quyền lực
để giành quyền bán loại xe của ông.
Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô có đăng kiểm
sở hữu bằng sáng chế ô tô
và những doanh nhân xe mới nổi như Henry Ford phải được họ cho phép mới bán xe được.
Sau khi bị ALAM từ chối, Ford không còn nhiều lựa chọn
nhưng ông không hề định từ bỏ giấc mơ của mình.
Ford nghĩ rằng toàn bộ chuyện này thật lố bịch.
Rằng không thể nào có bằng sáng chế cho ý tưởng ô tô được.
Rằng ô tô không phải là tài sản
của một cá nhân được.
Ford quyết tâm tránh né
cái thòng lọng của ALAM trong ngành ô tô.
Nhưng ông chỉ là một người đối đầu với cả một ngành độc quyền.
Nếu ông muốn thành công mà không vướng ALAM,
ông sẽ cần tạo danh tiếng riêng cho mình.
Nó là một nhân tố cơ bản để ra quyết định làm hay từ bỏ: đó là sự can đảm
và đó là thứ phân định
những nhà lãnh đạo tài ba và những người thành đạt
Và nếu như bạn không nghe, cảm thấy và không có nó,
thì bạn sẽ không bao giờ hiểu được nó vì nó không phải là tác nhân bên ngoài.
Grosse Point, Michigan.
Henry Ford thách đua xe với ông chủ của công ty ô tô lớn nhất nước.
Alexander Winton còn được biết đến là tay lái nhanh nhất nước Mỹ
và là một thành viên kiệt xuất của ALAM.
Đánh bại được mẫu xe của Winton
có khả năng sẽ tạo lực đẩy ông cần
để thành lập công ty riêng.
Nhưng có một vấn đề,
Henry Ford chưa từng đua xe bao giờ.
Nó giống như là trận đánh giữa David và Goliath vậy.
Winton nổi tiếng, nắm giữ kỷ lục thế giới,
có xe đua xịn.
Còn Ford chỉ là cậu bé bản địa muốn làm điều tốt.
Chiến thắng đầy bất ngờ của Henry Ford trước tay đua cừ khôi nhất nước Mỹ
giúp ông lập tức trở nên nổi tiếng.
Ford là một người người hùng và đây thực sự là lần đầu tiên,
tôi nghĩ ông trở thành một nhân vật nổi tiếng.
Tên của Ford lan truyền đi và ông tận dụng nó
hết mức có thể,
và nó là một nhân tố cực kì quan trọng để Ford
thu hút nhà đầu tư cho Công ty ô tô Ford.
Ford kiếm được 28000 đô la, tức 700000 đô la ngày nay.
Số tiền vừa đủ để ông xây dựng nhà máy đầu tiên ở Highland Park, Michigan
và ông nhanh chóng sản xuất được 15 xe/ngày,
giá vừa đủ thấp cho hầu hết người dân Mỹ.
Và khi nó có bước đột phá,
bạn sẽ cảm thấy hài lòng sao đấy vì bạn...bạn
bắt đầu thấy cái thực tiễn của điều bạn luôn tin tưởng.
Là cái ảnh mộng mà bạn thấy rằng một ngày nào đó
thế giới sẽ khác đi và bắt đầu đi theo hướng đó.
Sớm thành công của Henry Ford giúp ông trở nên nổi tiếng.
Nhưng ALAM lập tức chú ý đến và kiện ông
quả quyết rằng ông đang vi phạm bằng sáng chế ô tô của họ.
Bạn liên tục thấy các tổ chức hợp tác lớn
kiện tụng chuyện bản quyền sáng chế.
Mấy ông lớn lợi dụng các doanh nghiệp nhỏ,
tìm kẽ hở mọi ngóc ngách
và sử dụng quyền uy.
Và bên nào có kẻ dẻo mồm hơn thì thắng.
Trong lúc Henry Ford chuẩn bị lời biện hộ cho doanh nghiệp nhỏ cho phiên tòa ở Detroit,
thì phiên tòa hạ bệ Standard Oil
bắt đầu trở nên xấu xí.
Ông Rockefeller, tòa có bằng chứng cho thấy ông khiến
vô số nhà máy lọc dầu phá sản.
Tôi không biết gì về chuyện đó.
Ông có thừa nhận rằng Standard Oil có được
khả năng sinh lời hơn đa số các ngành khác không?
Khả năng thu lợi nhuận của chúng tôi không hề cao hơn của Thép Mỹ.
Tôi không hề nghe có ai muốn thử
kéo đổ Thép Mỹ.
Trong lúc Rockefeller chiến đấu để cứu công ty mình,
J.P. Morgan vừa kịp cứu nền độc quyền thép của mình
không nằm trong danh sách tấn công của Chính phủ.
Ông sử dụng quyền lực và sức ảnh hưởng để thu xếp hàng loạt giao dịch của quốc gia
áp đặt quyền uy của Thép Mỹ để củng cố cơ sở hạ tầng của đất nước.
Nhưng giao dịch lớn nhất của Morgan chỉ vừa mới bắt đầu
ở Trung ương Mỹ.
Nhiều năm qua, có rất nhiều người nỗ lực thử xây dựng một kênh đào
nối Đại Tây Dương và Thái Bình Dương.
Kênh đào đó sẽ giúp thời gian di chuyển từ Đông sang Tây chỉ còn một nửa
tiết kiệm cho tàu bè hơn 12000 km mỗi chuyến.
Nhưng chưa từng có ai đủ năng lực làm chuyện đó, cho đến bây giờ.
J.P. Morgan đóng vai trò là người trung gian cho Chính phủ
và thu được 40 triệu đô la... tức 7 tỷ đô la ngày nay...
để khởi động dự án.
Kênh đào Panama là dự án xây dựng đầy tham vọng mà nước Mỹ từng thực hiện.
Hơn 75000 công nhân làm việc dưới cái nắng đổ lửa,
chống chịu nhiều bệnht tật,
để đào một con kênh dài hơn 82 km từ Đại Tây Dương sang Thái Bình Dương.
Để có được nhân lực, nguyên vật liệu,
và tài chính; và để đào một con kênh xuyên giữa nước Panama
và kết nối Đại Tây Dương và Thái Bình Dương
thì chỉ có một quốc gia công nghiệp tinh vi mới làm được.
Kênh đào Panama là hiện thân của tất cả những gì làm nước Mỹ quyền lực nhất thế giới.
Xây dựng bằng thép, vận hành nhờ điện
và hoạt động nhờ xăng.
Và làm được chuyện đó là nhờ có sức mạnh tài chính
của một trong những người quyền lực nhất nước.
Nhưng thời đại của độc quyền vẫn đang bị xét xử
và quyền lực không có thách thức của những người khổng lổ sử dụng để tích cóp cho đế chế
sẽ không trường tồn.
Sau nhiều thập kỉ phát triển vượt bậc
nước Mỹ đã trở thành một siêu cường quốc công nghiệp.
Các thay đổi được dẫn dắt bởi vài công ty lớn nhất mà thế giới từng biết đến:
Thép Mỹ,
Standard Oil và Điện lực Tổng hợp.
Nhưng cũng có cái giá cho các thay đổi đó.
Công nhân bất bình với điều kiện làm việc nguy hiểm
tại các nhà máy khắp đất nước.
Không ai xâm phạm được chúng ta! Không ai cả!
Và khoảng cách giữa giàu và nghèo
chưa từng lớn như thế.
Rất nhiều người tin rằng các công ty lớn nhất nước Mỹ
đang kìm hãm đất nước.
Kỷ nguyên độc quyền đang bị đe dọa.
Tôi rất ghét những kẻ độc quyền.
Tôi đấu chống độc quyền suốt cuộc đời tôi.
Tôi luôn muốn có một sân chơi công bằng,
nhưng tôi phải chiến đấu cho một sân chơi công bằng của riêng mình.
Trong 40 năm sự nghiệp
John Rockefeller sử dụng các phương pháp mới và sự khéo léo
để tạo nên một đế chế tập đoàn thế giới chưa từng thấy.
Nhưng ông cũng nổi tiếng là nhẫn tâm
và nhiều người nghĩ là quá mức.
Đối với John D. Rockefeller,
ngày phán xét là ở đây
nơi xảy ra phiên xét xử của thế kỉ:
Người dân đấu với Standard Oil.
Bức tranh vẽ Standard Oil
là một bức cực kì đầy vẻ thất vọng.
Chưa từng có tổ chức độc quyền nào trong lịch sử Mỹ
lại điêu tàn đến vậy trên con đường theo đuổi lợi nhuận.
Hết lần này đến lần khác tòa nghe rất nhiều về cách Standard Oil
dùng các khoản hối lộ từ ngành đường sắt,
thường xuyên tham gia vào việc làm giá cao cắt cổ,
đe dọa và lợi dụng các vùng bán độc quyền
để làm các nhà máy lọc dầu khác phá sản.
Hơn 30 năm, Standard Oil đặt nhiệm vụ
là tiêu diệt cạnh tranh
và biến trở thành ngành độc quyền để nâng giá dầu hỏa lên.
Ông Rockefeller, trước khi toà đưa ra quyết định của mình,
ông có muốn nói điều gì không?
Khi tôi gia nhập ngành dầu, chỉ toàn là một mớ hỗn loạn.
Tôi đã đem đến trật tự.
Tôi mua lại hàng kém chất lượng, thị trường không hiệu quả
và xây dựng cả một ngành công nghiệp.
Bắt buộc phải làm theo cách đó vì đó là cách duy nhất.
Đâu có ai phàn nàn khi tôi đưa ánh sáng đến mọi ngôi nhà.
Không ai phàn nàn khi tôi tạo cả ngàn công ăn việc làm,
hay hàng triệu đô la nhờ xuất khẩu.
Nhờ có dầu mà đất nước mới tiến tới được.
Tòa gọi đó là độc quyền. Tôi đơn thuần chỉ coi là công ty.
Giờ, tòa nói tôi nghe. Tại sao tôi ở đây?
Trong lúc tòa tạm hoãn để cân nhắc,
Rockefeller chỉ có thể chờ đợi số phận công ty của mình.
Detroit, Michigan.
Hàng trăm km cách xa đó, một thế hệ doanh nhân mới,
Henry Ford, cũng đang đợi,
Một ban hội thẩm liên bang sẽ quyết định
liệu Ford có được tiếp tục tự do sản xuất và bán xe Kiểu mẫu A không.
Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô có đăng kiểm
kiện Ford tiền bản quyền cho mỗi chiếc xe ông bán được.
Ford biết rằng tiền bản quyền đó sẽ làm tăng giá của xe ông
khiến người tiêu thụ bình dân không mua được.
Đối với nhiều doanh nghiệp xe ban đầu, việc kiện tụng này sẽ là đòn trí mạng,
nhưng đối với Ford lại khác... nó là một cơ hội.
Mọi người thường phản ứng với thất bại theo 2 cách.
Hoặc là trở nên sợ hãi và từ bỏ.
Hay họ coi thất bại đó làm bài học kinh nghiệm
và họ dùng kinh nghiệm đó
để nỗ lực hơn nữa.
Ford tin rằng kỷ nguyên của không kiểm soát độc quyền đã qua.
Nên trong khi kiện tụng vẫn còn phải chờ tòa
ông công khai coi thường lệnh của ALAM
và tiếp tục tạo và bán xe của mình.
Ông tin rằng có cách tốt hơn để điều hành kinh doanh ở nước Mỹ
và ông quyết tâm biến nó thành hiện thực.
Henry Ford đã đặt bản thân mình vào được vị trí
là một người chống độc quyền, thật sự theo một cách nhất định nào đó,
kiểu như là phép đối chọi với Rockefeller
và Carnegie.
Ông kiểu như là nhà kinh doanh anh hùng đơn độc,
người tin vào cạnh tranh hoàn hảo,
người tin vào việc phát triển một sản phẩm
và đem nó đến cho người dân.
Ford bắt đầu trả cho công nhân số tiền lương có thể sống được,
5 đô la cho một ngày,
nhiều hơn gấp đôi mức tiền lương của đa số nhà máy ở Mỹ.
Nhưng Ford không chỉ đơn thuần trả lương cao hơn,
ông cũng lợi dụng họ nhiều hơn.
Ông tạo ra một hệ thống mới cho sản xuất xe.
Thay vì phải ráp tay từng chiếc một,
thì một hàng công nhân phụ trách lắp ráp
từng bộ phận một.
Nó được gọi là dây chuyền lắp ráp.
Và nó thay đổi cách sản xuất mãi mãi.
Ford không sáng chế ra phương thức sản xuất hàng loạt.
Mà ông làm cho phương thức hoàn hảo.
Ông hiểu rằng một sản phẩm phức tạp như ô tô
có thể được sản xuất đơn giản và chi phí ít đi
nếu sản phẩm là đồng nhất và cứ sản xuất lại như thế.
Nhờ sử dụng dây chuyền lắp ráp,
công nhân của Ford có thể lắp ráp xe nhanh gấp 8 lần
so với bất kì xưởng ô tô nào trên thế giới.
Từng mất 12 tiếng để lắp một chiếc,
giờ chỉ cần một tiếng rưỡi.
Phát kiến này cho phép Ford tiêu chuẩn hóa
làm việc 8 tiếng một ngày.
5 ngày một tuần.
Nhưng để Ford tiếp tục áp dụng phát kiến như vậy,
ông phải thắng vụ kiện này.
Số phận của ông, giống như của John Rockefeller,
giờ nằm trong tay của một tòa án liên bang.
Henry Ford và John D. Rockefeller
là hai hình tượng của Mỹ,
từ hai thế hệ khác nhau,
và trên hai chiến tuyến khác nhau đấu tranh cho tương lai đất nước.
Khi các lời tuyên được vào phòng xử, kinh doanh nước Mỹ
sẽ không còn như trước nữa.
Nước Mỹ đang trở thành quốc gia quyền lực nhất thế giới.
Được biến đổi từ một vùng đất khô cằn sau Nội chiến
thành một siêu cường quốc chớm nở
bởi một nhóm những người nhìn xa trông rộng
làm được những điều không thể để tạo nên những đế chế không tưởng
những đế chế đưa đất nước tiến vào thế kỉ 20.
Với các nhà kinh doanh vĩ đại,
đó là một hỗn hợp các niềm tin vào một ý tưởng,
nhưng họ cũng nhận ra rằng họ phải làm gì đó
để nắm lấy ý tưởng đó và hiện thực hóa đó.
Thành phố New York, năm 1911.
Sau nhiều thập kỉ làm bất kì chuyện gì
để loại bỏ cạnh tranh,
John D. Rockefeller đang đấu tranh để cứu công ty ông xây dựng từ tay trắng
thành một trong những tập đoàn lớn mạnh nhất thế giới.
Doanh nghiệp lớn là một thứ nguy hiểm
trong mắt nhiều người bởi quyền lực của nó.
Chính phủ Hoa Kì kiện Standard Oil.
Vụ xét xử chống độc quyền lớn nhất lịch sử
sắp sửa đến hồi kết.
444 nhân chứng đã kêu gọi ủng hộ,
12000 trang lời khai đã được ghi lại,
nhưng cuối cùng tất cả đều chỉ dồn vào lời khai của một người.
Tòa gọi đó là độc quyền.
Tôi đơn thuần chỉ coi là công ty.
John Rockefeller đã làm mọi thứ có thể
để giữ cho nền độc quyền của ông nguyên vẹn,
nhưng ông không còn kiểm soát số mệnh của Standard Oil được nữa.
Trong vụ kiện giữa Hợp chủng quốc Hoa Kì
và công ty Standard Oil, phiên tòa đã có kết luận.
Phiền tòa quyết định chống lại Công ty độc quyền Standard Oil
do các hoạt động kinh doanh không công bằng
các hoạt động mà vi phạm Đạo luật Chống độc quyền Sherman.
Công ty độc quyền Standard Oil
phải bị chia ra trong vòng 6 tháng tới.
Đây có phải là kết thúc cho Standard Oil không?
Standard Oil của John Rockefeller
sụp đổ hoàn toàn,
bị chia ra thành 34 công ty nhỏ hơn.
Thời kì của độc quyền đã chấm dứt.
Standard Oil bị hạ bệ là một điềm tối
đối với những thành viên chủ chốt mới nổi của một thế hệ doanh nhân mới
nhất là Henry Ford.
Ford đang đợi tương lai của công ty.
Sau khi tổ hợp tác ô tô quyền lực, ALAm,
buộc tội ông vi phạm bằng sáng chế ô tô của họ
và cố gắng đóng cửa nhà máy của ông.
Nó có thể là thời khắc thay đổi số mệnh
không chỉ cho Ford, mà còn cho tương lai của mọi ngành của đất nước.
Trong một quyết định đầy bất ngờ,
tòa án lại phán xét ủng hộ Henry Ford.
ALAM không có quyền yêu sách thiết kế của xe.
Henry Ford được tự do đổi mới mà không sợ có hậu quả.
Rồi, là xong rồi đấy.
Đi bán xe thôi nào.
Giấc mơ của Ford đã thành hiện thực.
Ô tô thuộc về mọi người.
Thành công của Ford giúp ông có được vị trí trong đời sống người Mỹ
như là một kiểu doanh nhân mới
nhưng quan trọng là, không giống như Rockefeller hay Carnegie
ông không hề định tạo ra độc quyền.
Ông cố gắng đưa sản phẩm đến người dân.
Dân số Mỹ sử dụng xe của ông nhiề hơn
và họ coi Henry Ford như là một anh hùng dân gian vậy.
Ford nắm lấy đà này
và các nhà máy của ông bắt đầu quá tải.
Các dây chuyền lắp ráp bắt đầu làm dòng xe mới mang tính cách mạng với tốc độ lắp ráp kỷ lục.
Nó được gọi là Kiểu mẫu T và có giá chỉ 825 đô la.
Lần đầu tiên, một dòng xe mà một người bình dân cũng mua được.
Henry Ford tạo nên thứ trở thành ngành quan trọng nhất trong kinh tế Mỹ.
Ông không hề biết sức ảnh hưởng
mà nó tạo ra lên hầu hết mọi lĩnh vực trong đời sống của người Mỹ.
Ông thực sự đã thay đổi nước Mỹ, cách chúng ta sống,
cách chúng ta làm mọi thứ, và cách chúng ta kinh doanh.
Danh tiếng của Ford sẽ không phải lúc nào cũng tích cực,
nhưng cuộc cách mạng mà ông tạo ra truyền cảm hứng cho cả một thế hệ nhìn xa trông rộng
những người sẽ thay đổi cơ bản của cuộc sống người Mỹ.
Hai người bạn nối khố William Harley và Arthur Davidson
gắn động cơ vào một xe đạp
và bắt đầu bán xe máy cho dân chúng.
Milton Hershey áp dụng kiểu mẫu dây chuyền lắp rắp của Henry Ford
để sản xuất số lượng lớn sô cô la.
Một nhà buôn ở Chicago, William Wrigley
đưa kẹo cao su đến với quốc gia
và ở Hollywood,
người nhập cư Ba Lan, Max Factor,
bắt đầu phân phối mỹ phẩm dành cho ngôi sao điện ảnh
đến các hiệu thuốc khắp đất nước
sáng tạo ra một sản phẩm tiêu dùng hoàn toàn mới... mỹ phẩm.
Thế hệ doanh nhân mới này
đang làm mọi thứ theo một cách khác.
Họ đang tạo ra sản phẩm cho toàn bộ dân chúng,
cùng lúc đó trả lương với mức có thể sống được cho công nhân,
với cả điều kiện làm việc an toàn
và giờ làm tiêu chuẩn 40 tiếng/tuần.
Kỷ nguyên của Rockefeller, Carnegie và Morgan
xem ra đã đến lúc kết thúc.
Nhưng bộ ba quyền lực nhất nước Mỹ
vẫn chưa hề thoái lui.
Các trạm xăng Standard Oil
có mặt khắp đất nước, cung cấp nhiên liệu cho xe của Henry Ford,
những chiết mà được làm từ thép của Carnegie
trong các nhà máy vận hành bởi điện của J.P. Morgan.
Thế hệ doanh nhân mới này
có thể đang làm việc khác cách những người đi trước
nhưng các phát kiến của họ sẽ không thành thực nếu không có nền tảng trải sẵn
bởi những người như Cornelius Vanderbilt, Andrew Carnegie,
J.P. Morgan và John D. Rockefeller.
Kết quả là khắp đất nước trở nên phồn vinh
và có lẽ cả sự cách tân tuyệt nhất của nước Mỹ,
một tầng lớp trung lưu giàu có.
Cuộc cách mạng công nghiệp đã tạo ra
sự phát triển của tầng lớp trung lưu.
Nó tạo ra của cải mà ta không bao giờ
tưởng tượng là có thể.
John Rockefeller
có thể đã thua vụ kiện,
nhưng những công ty nhỏ hơn thành lập từ Standard Oil
sẽ tiếp tục phát triển lên thành những tập đoàn khổng lồ
với các cái tên như Exxon, Mobil và Chevron.
Và John Rockefeller là một cổ đông trong mỗi công ty mới đó.
Mỉa mai quá, đúng không?
Ý tôi là nó là một thời khắc tuyệt vời trong lịch sử nước Mỹ
và nó đề ra nguyên lí
rằng các hoạt động độc quyền sẽ không dành cho tương lai
và điều đó rất là tốt.
Ngoại trừ việc giờ nguyên công ty lớn bị chia ra
và cụ tôi có cổ phần rất lớn ở mỗi công ty nhỏ.
Nhờ đó cụ kiếm được số tiền không lồ chưa từng có trong đời.
Ảnh hưởng lên John D. Rockefeller
chắc chắn rất là hạnh phúc đối với ông.
Kể cả khi đã bị đánh bại,
John Rockefeller vẫn trở thành người giàu nhất lịch sử thế giới
với số tài sản tương đương gần 660 tỷ đô la ngày nay.
Không còn thòng lọng của độc quyền nữa,
người Mỹ giờ nhận ra rằng mọi thứ đều có thể
miễn là họ đồng lòng.
Đất nước giờ đây quyền lực hơn bao giờ hết
và quyền lực đó sẽ sớm cần đến.
Ngày 14 tháng 4, năm 1913. Hartford, Connecticut.
Vào một bình minh trong lành, 2 năm sau khi Standard Oil chia ra,
John Rockefeller cùng với đối thủ cũ Andrew Carnegie
thương tiếc một người trong bộ ba.
Chưa tới một tháng sau sinh nhật lần thứ 76 của mình,
J.P. Morgan chết trong lúc ngủ.
Morgan để lại một dấu ấn lớn trong tài chính Mỹ,
đến nỗi Sở giao dịch chứng khoán New York đóng cửa,
một danh dự thường chỉ giành cho lúc chủ tịch qua đời.
J.P. Morgan đương nhiên là người lỗi lạc nhất ngành ngân hàng
nếu nói về việc tạo ra tài chính hiện đại...
và bạn không thể có một nền kinh tế hiện đại nếu không có
một hệ thống ngân hàng hiện đại hoạt động có hiệu quả.
Ông có sức ảnh hưởng như những người khổng lồ thời đó.
Các kình địch cũ từng xem nhau
là đối thủ cạnh tranh kịch liệt.
giờ đây, trong những năm tháng bên kia sườn dốc, những người sinh ra thương mại Mỹ
cuối cùng cũng tìm thấy sự tôn trọng chung.
Đối với Rockefeller và Carnegie,
sự ra đi của Morgan là một lời nhắc nhở...
thời gian không còn nhiều
và hiện thực đó khơi mào một trận chiến mới.
Cạnh tranh của họ không còn là ai kiếm được nhiều tiền hơn,
giờ câu hỏi là ai có thể cho đi nhiều hơn.
Andrew Carnegie là nhà tư bản lớn đầu tiên của thời kì đó
bị cắn bởi bọ lòng nhân đức.
Ông quyết định mình sẽ dùng tài sản của mình
cho mục đích tốt và ông nói rằng một người chết giàu
thì chết đi sẽ bị ruồng bỏ.
Andrew Carnegie không phải là một người được ưa thích trong đám bạn triệu phú của ông
vì ông yêu cầu những nhà triệu phú phải cho hết tiền của họ đi.
Làm ra nhiều tiền không có gì là sai trái cả.
Làm ra tiền rất là vui. Tôi rất thích điều đó.
Nhưng tôi thích tặng tiền của tôi đi hơn.
Carnegie cho đi hơn 350 triệu đô la
67 tỉ đô la ngày nay.
Đa phần là cho giáo dục và nơi ông thích nhất... thư viện.
Có hơn 2500 "thư viện Carnegie" được xây dựng
ở 49 bang và trên toàn thế giới.
Nhưng ngay cả trong trận chiến này Carnegie vẫn sẽ bị đánh bại
bởi đối thủ cũ.
Vì John Rockefeller thọ hơn Carnegie 13 tuổi.
Thời gian đó, cùng với giá trị tài sản lớn hơn, cho phép ông
cho đi số tiền mà Carnegie không bao giờ có thể cho được.
Suốt cuộc đời ông, ông biếu tặng hàng triệu đô la
cho nhà thờ của ông và vô số trường đại học.
Năm 73 tuổi, ông thành lập Quỹ Rockefeller
với tiền vốn cá nhân ông là 100 triệu đô la
tương đương 38 tỷ đô la ngày nay.
Số tiền đó sẽ tiếp tục thúc đẩy y tế cộng đồng
quanh thế giới trong nhiều thập kỉ.
Cụ tôi, toàn tâm toàn ý vào tổ chức phúc thiện.
Đó là do nghĩa vụ của điều răn đạo Baptist,
hay chỉ là tự phát ở ông,
tôi cũng không chắc nữa.
Nhưng cũng không có gì khác biệt, bởi ông đã làm thế.
John Rockefeller thọ 97 tuổi
và biếu tặng hơn 530 triệu đô la trong đời ông.
Món quà mà ngày nay tương đương hơn 100 tỷ đô la.
Tôi nhìn vào Carnegie, nhìn vào những gì Rockefeller làm
và tôi kính trọng họ vì nửa quãng đời còn lại của họ
và họ đích thực là... họ là cảm ứng cho những ai
xoay xở tích cóp được một số của cải
và muốn có thể nói rằng, bạn biết không, rằng tôi giờ muốn giúp người hác.
Khi đất nước càng tiến vào thế kỉ 20,
hàng triệu người Mỹ, lần đầu tiên trong lịch sử,
có thể tham gia vào giấc mơ Mỹ,
có được công ăn việc làm ổn định,
có thể tự sản xuất được sản phẩm.
Đất nước được hợp nhất bởi một nền kinh tế vững mạnh
không chỉ đem lại lợi ích cho người giàu, mà cho mọi người.
Đó là khởi đầu cho thời kì thịnh vượng dài nhất
mà nước Mỹ sẽ ghi nhận.
Không phải là ngẫu nhiên mà thế kỉ 20 trở thành,
bạn biết đấy, thế kỉ của nước Mỹ.
Nước Mỹ đạt được nhiều tiến bộ
nếu nói đến việc khai thác những công nghệ mới này.
Chúng tôi có thể đơn thuần sản xuất nhiều hơn các quốc gia khác trên thế giới
cho đến khi thế kỉ 20 đến.
Và đó rõ ràng đưa chúng tôi vào vị thế
điều khiển được điệp vụ toàn cầu.
Vị trí đó chỉ ngay sau lưng Cuộc cách mạng Công nghiệp.
Nhưng khi Thế Chiến thứ nhất nổ ra ở châu Âu,
thế giới tìm kiếm sự giúp đỡ.
Thế giới nhìn về phía Mỹ.
Chỉ 50 năm sau khi thoát khỏi tro tàn của Nội chiến,
nước Mỹ đã trở thành một siêu cường quốc trên thế giới.
Đến tháng 4 năm 1917, đất nước tham chiến
gửi lính, tiếp tế và vũ khí.
Gửi các nguồn lực sẽ đem lại hòa bình cho thế giới.
Nhưng sẽ không hề có các nguồn lực đó
nếu không có đóng góp của một nhóm nhỏ
những người nhìn xa trông rộng.
Những người thắp sáng cho cách mạng
thay đổi nước Mỹ mãi mãi.
Nước Mỹ đã được biến đổi
bởi tầm nhìn,
sự làm việc chăm chỉ và quyết tâm không tưởng được,
và sự sẵn sàng chấp nhận rủi ro
mà những người này đã thể hiện.
Cũng không nghi ngờ gì nếu những người này
không thể gặt hái những gì mình làm được ở nơi khác như ở Mỹ,
bởi vì nơi này cho phép nhiều người mộng mơ
hơn bất kì nơi nào khác trên thế giới.
Vấn đề là bạn mơ mộng cao xa cỡ nào
và bạn muốn làm việc siêng năng thế nào?
Từ một đất nước bị tàn phá
thành quốc gia quyền lực nhất trên Trái đất,
họ không phát hiện ra nước Mỹ hiện đại này, mà họ xây dưng nên nó.
Biên dịch: Kruego – Viettorrent subteam Viettorrent.vn – Hãy đến và chia sẻ!